Akıl ve Zeka Oyunları

Akıl ve Zeka Oyunları

Akıl ve Zeka Oyunları

  • 28 10 2019
  • Özel Eğitim Koçum

Berkeley Üniversitesi'nde çalışan nörolog Dr. Silvia Bunge, uzun süredir çocukların zekalarının gelişimini anlamaya yönelik çalışmalar yapmaktaydı. Birkaç yıldır da bazı beyinlerin diğerlerinden daha iyi çalışmasını sağlayan şeyin tam olarak ne olduğunu anlamak için çocukların zekalarını ölçüp beyinlerini taramaktaydı. Bu çalışma ona çocukların başarabilecekleri zihinsel süreçlere ve bunların nasıl test edebileceğine ilişkin benzersiz bir sezgi kazandırdı. Geçen yıl,Bunk ve ekibi çocukların akıllarını eğitip, eğitemeceklerini anlamak için denemeye karar verdiler. Çalışmaların kulağa oldukça basit gelebilir fakat sonuçlar alabildiğince şaşırtıcıydı. İlk olarak farklı zihinsel işleyişler gerektiren kullanıma hazır kutu oyunları, kart oyunları ve video oyunları aradılar. Bu oyunlardan bir bölümü çocukların akıl yürütme yeteneklerini harekete geçirdiği için seçildi. Çünkü bu oyunlar ileriyi görme, planlama, kıyaslamalar ve mantıksal bütünleme gerektirir. Bunge'nin ekibi oyunları geçmişte devletin yaptığı sınavlarda düşük puanların alındığı Oakland'daki bir ilkokula götürdüler. Araştırmacılar bazı 2., 3. ve 4. sınıflara oyun oynamak için dersten sonra okulda kalmalarını rica ettiler. Çocukların zeka seviyesi (IQ) ortalama 90 civarındaydı ve beyin hızları (zekanın bir alt testi) yüzde birlik dilimde 27. sıraya koydu. Çocukların ailelerinin eğitim düzeyi ise ortalama olarak liseden terktiler. Bu çocuklar her eğitim politikasının hedeflemeyi umduğu ve her sorumluluk duyan liderin onları nasıl geliştireceği hakkında üzerinde düşündüğü çocukları.

Haftada iki kere, çocuklar bu oyunlarla 1 saat 15 dakika oynadılar. Her 15 dakikada bir çocuklar beyinlerinin yeni bir şeyle meşgul olmalarını sağlamak için yeni bir oyunun bulunduğu masaya geçtiler. Nörologlar oturumların eğlenceli olmasının önemli olduğunu düşünüyorlardı.) Sadece 8 hafta sonra, toplam 20 saatlik oynama süresi sonunda Bunge'nin ekibi çocukların zekalarını yeniden test ettiler. Özellikle çocukların mantıklı düşünme yeteneklerini merak ediyorlardı. Zekayla ile ilgili klasik teorilere göre mantıklı düşünme yeteneği hem zekanın temel elemanı hem de değiştirilmesi en zor olanıydı. Bunge, yaptığı eğitim çalışmalarından sadece sınırlı bir gelişmenin mümkün olduğunu bildiklerini söyledi. Fakat gelişme çok büyüktü. Çocukların mantıklı düşünme puanları, ortalama %32 artmıştı. Bu oran IQ standartları açısından düşünüldüğünde IQ su ortalama 13 puanlık bir artış göstermişti. Bu artışın değerini daha iyi algılamamız açısından şu bilgi vermemiz gerekir; bir çocuğun IQ su bütün bir okul yılı süresince 12 puan artar. Bunge ve Mackey çocuklara tam olarak hedeflenen oyunları vererek yalnızca 20 saatlik oyun oynama süresince bu puanı geçti. Nörologların hedefi yalnızca mantıklı düşünme yeteneği değildi. Bunge'nin ekibi zekanın diğer bir elemanı ile de ilgileniyorlar, işlem hızı. Böylece aynı zamanda, İkinci bir grup oyun daha oluşturuldu ve İkinci bir grup oyun öğleden sonra beni Bu sınıfta geçirdiler. Mackey bu oyunların hafıza ve strateji değil sadece hızlı görsel tanıma  gerektirdiğini söyledi. Bu oyunlar Spoons ve Speed gibi geleneksel kart oyunları, video oyunu Brickbuster, kutu oyunu Blink ve çocukların 25 adet plastik şekli başlangıç noktasının içine 1 dakikadan daha az sürede itmelerini gerektiren Perfection dı. 8 hafta sonra, bu çocukların da düşünme puanları test edildi. Hız için eğitilen çocuklar işlem hız puanlarının %27'ye sıçradığını gördüler. Ortalamanın oldukça altında başlayıp çabucak ortalamanın haydi üzerine ulaşmışlardı. Futbolda bir atasözü 'hızı öğretemezsin' dır. Bu söz beyin için geçerli değil gibi gözüküyor. Her grubun gelişmeleri çalıştıkları alan ile ilişkili olması nedeni ile oyunların bu sonuca yol açtığı çok açıktı. Hız grubu mantıksal düşünme yeteneği konusunda yok denecek ölçüde yarar sağladı. Mantıksal düşünme oyunları ile çalışanlar (ve mantıksal düşüncesini geliştirenler) hız konusunda hiçbir kazanımda bulunamadı. İki grup da hafızanın çalışması ile ilgili gelişme kaybetmedi. Bu aynı zamanda tüm ölçekli zeka için tek bir alanda değil her alanda çalışma yapılması gerektiğini akla getirmektedir. Bunge zekanın bütün parçalarının şekillendirdiği sonucuna vardı. Bu parçaların hepsi beyindeydi ve beynin bütünü istenilen şekle konulabilme özelliğini göstermektedir. Bazı bölgelerin diğerlerinden daha çok veya daha az şekil verilebilir olduğunu gösteren bir kanıt yoktur. Zekanın bazı elemanlarının diğerlerinden daha sasit olduğu varsayımı yeni bilim tarafından desteklenmektedir.

Bunge'nin ekibi elde ettikleri sonuçlardan heyecanlanarak yeni deneylerle bu konu üzerinde çalışmaya devam ediyorlar. Halen Kuzey Kaliforniya'da bu çalışmalara katılacak daha çok okul arıyorlar. İlk çalışma çocukların beyinleri oyunlardan önce ve sonra taranarak tekrar yapılıyor. Bunge nöronlarda 8 hafta içinde neyin değiştiğini öğrenmeyi umuyor. Oyunlardaki görevlerin kullanıldığı beynin belirli bölgelerinde daha yoğun çalışma beklenirken, bu oyunlarda kullanılmayan beyin bölgelerinde daha az hareket bularak daha verimli olmayan yönelik bir sistem bulacağını düşünüyor. Aynı zamanda sinirlerin oluşturduğu ağı daha hızlı yaparak ön lob ve yan kafa lobun birlikte nasıl çalıştığını, beynin bu iki bölgesini birleştiren sinirlerdeki bir fiziksel değişimi bile bulabilir.

Belki Bunge'nin verilerindeki en önemli bulgu oyunlarla yapılan çalışmaların ihtiyacı en çok olan çocuğa en çok yardımda bulunduğudur. Seviye olarak çocuk ne kadar aşağıdan başladıysa bilişsel gelişimi o kadar hızlı ve fazla oldu. Bu eğitim yoluyla yapılmaya çalışılan faaliyetler de oldukça nadir görülür.

ZEKA OYUN TÜRLERİ

Düzey /Oyunlar:

Akıl Yürütme ve İşlem Oyunları:

Başlangıç düzeyi

1. Verilen ipuçlarını doğrudan veya farklı sıralarda değerlendirmek ilerleme kaydedilen oyunlardır.

Orta düzey

1.Ipuçlarının hangi düzeyde kullanılacağının tespit edildiği oyunlardır.

2.Bazı kısa deneme yanılmalar sonucunda yanlış seçeneklerin elendiği oyunlardır.

3.Oyuna özgü temel stratejilerin kullanıldığı oyunlardır.

İleri düzey

1.Çözüme ulaşmak için derin ve çok sayıda deneme-yanılmanın yapıldığı oyunlardır.

2.Oyuna özgü oyuncunun kendi stratejilerini geliştirdiği ve kullandığı oyunlardır.

Sözel  Oyunlar:

Başlangıç düzeyi

1. Tüm olasılıkların listelenerek ilerleme kaydedildiği oyunlardır.

Orta düzey

1.Kelime dağarcığı kullanılarak kurala uygun kelimelerin türetildiği oyunlardır.

2.Oyuna özgü temel stratejilerin kullanıldığı oyunlardır.

İleri düzey

1. Çözüme ulaşmak için akıllı tahminlere dayalı aramaların yapıldığı oyunlardır.

2. Oyununa özgü oyuncunun kendi stratejilerini geliştirdiği ve kullandığı oyunlardır.

Geometrik-Mekanik Oyunlar:

Başlangıç düzeyi

1. Sistematik olmayan az sayıda deneme yanılma larla çözülebilen oyunlardır.

Orta düzey

1. Az sayıda ve sistematik veya sözlü güzel deneme yanılma larla çözülebilen oyunlardır.

2. Tek bir kilit fikrin bulunması ile çözülebilen oyunlardır.

İleri düzey

1. Çok sayıda ve sistematik veya sezgisel deneme-yanılma larla çözülebilen oyunlardır.

2. Birden çok kilit fikrin kullanılması ile çözülebilen oyunlardır.

Hafıza Oyunları:

Başlangıç düzeyi

1. Hafızada tutulması gereken alsaydın da içinde barındıran oyunlardır.

Orta düzey

1. Hafızada tutulması gereken orta sayıda nesne barındıran oyunlardır.

İleri düzey

1.Hafızada tutulması gereken çok sayıda nesne barındıran oyunlardır.

2.Hafızada tutulması gereken nesnelerin hangilerinin olduğunu başlangıçta belirsiz olan oyunlardır.

Strateji Oyunları:

Başlangıç düzeyi

1. Klasik oyunların sadece kurallarını uygulayarak oynanan oyunlardır.

Orta düzey

1. Ormanlarda oyuncunun temel stratejileri kullandığı oyunlardır.

2. En iyi  stratejisi belli olan ve bu bu stratejileri kolay ulaşılabilen oyunlardır.

İleri düzey

1.Klasik oyunlarda oyuncunun kendi stratejilerini geliştirdiği ve başkalarının deneyimlerinden yararlandığı oyunlardır.

2. En iyi stratejisi belli olan ve bu stratejilere detaylı bir analiz sonucu ulaşılabilen oyunlardır.

Zeka Soruları:

Başlangıç düzeyi

1. Kolayca tahmin edilebilen ve tek aşamalı çözüme sahip sorulardır.

Orta düzey

1.Kolay tahmin edilemeyen ve tek aşamalı çözüme sahip sorulardır.

2.Aşamaları kolay olan sorulardır.

İleri düzey

1.Deneyim gerektiren sorulardır. 2.Kolayca tahmin edilemeyen sorulardır.